De Prediking van Johannes De Doper (1565)

 

 

Het protest en de opstand tegen de tirannie van Karel V en Filips II, alsook de strijd tegen de katholieke kerk en haar inquisitie zijn in Brussel ontstaan. In Brussel werden de eerste protestantse martelaren op de Grote Markt levend verbrand. Er zullen nog honderdduizenden slachtoffers vallen volgen in de onverbiddelijke strijd tussen de feodale reactie en de ontwakende democratie.
Onder Filips II brak de opstand pas goed los. Het begon met de beeldenstorm in het wonderjaar 1566. De nederlaag van deze grote volksopstand kon de opgang van de revolutie niet stoppen. Alle lagen van de maatschappij kwamen in opstand. Ook een deel van de adel en een groot aantal intellectuelen. De opstand draaide uit op een tachtig jaar durende oorlog (1568-1648), waarin de Geuzen vooraan stonden.
Een hoogtepunt van die strijd was zeker de Geuzenrepubliek van Brussel (1576-1585). Het Noorden kon zich uiteindelijk losrukken uit de greep van de reactie en de “Gouden Eeuw” binnenstappen. Het Zuiden van de Nederlanden ging zwarte tijden tegemoet. “Maar in het Noorden werd het koren rijp onder de vrije hemel, en op de vrije grond konden maaiers en pikkers de oogst binnenhalen. (…) En Vlaanderen was overwonnen en stierf, en alle Geuzen waren er uitgeroeid, amen en uit”. (Louis Paul Boon, Geuzenboek, 1979)
Weinigen die het weten: Brussel was een Geuzenrepubliek tussen 1576 en 1585. De val van Brussel was trouwens belangrijker was dan die van Antwerpen. Daarom zongen de Hollanders toen `een nieuw Liedt van de couragieuse Brusselaers´.
Op de wijze van ‘Wilhelmus van Nassouwe’  
Ghy Brusselaers met couragie 
Voleynt u saken wijs,  
Ghy crijcht voor uwe gagie 
 In alle steden prijs,  
Want elck is wel ghedachtich 
Hoe dat ghy onbelaen,  
Den thienden Penninck eendrachtich,  
Hebbet weder gestaen.  
Ghy crijcht der Leeuwen namen,  
De Spangiaerden vileynich,  
Roeyt ghy vromelijck uyt,  
Hoewel sy zijn hier weynich  
Zy schatten t’Lant over luy  
Ghecomen in het lant  
Om de Inquisicy 
Te stellen in den trant 
Craemt op ghy Spaensche Natie 
Tis beter dat ghy gaet,  
Elck is op u verbeten  
Want ghy zijt hier suspect,  
Of ghy sult worden ghesmeten  
Elck roept gaet heen na Spangien 
Sympathiseerde Bruegel met de Geuzen? 
Dat is niet zeker. Maar toch zijn er een aantal aanwijzingen. Pieter Bruegel de Oude verhuisde in 1563 van Antwerpen naar Brussel en vestigde zich in de Hoogstraat. Vermoedelijk in het Bruegel Huis…
1280px-BRUEGEL_the_Elder,_Pieter_-_Massacre_of_the_Innocents_(1565-7)
De Moord op de Onnozele Kinderen (1567)
In een reeks schilderijen die dateren uit deze periode geeft hij kritiek op de politieke gebeurtenissen in de Nederlanden. De Prediking van Johannes de Doper uit 1565, stelt eigenlijk een protestantse clandestiene hagenpreek voor. Bruegel schildert zichzelf (rechts bovenaan) als toehoorder, leunend tegen een boom, in gezelschap van zijn vrouw Marijke Coecke en zijn schoonmoeder Maaike Verhulst-Bessemers. In De Moord op de Onnozele Kinderen (1567) zien we dat de troepen onder leiding staan van Alva. De Triomf van de Dood (1568) kan men zien als een scherpe aanklacht tegen de meedogenloze repressie.
(Bron: Lucas Cathérine)
See on Scoop.itDiscover Brussels – Brussel ontdekken – Découvrez Bruxelles
Advertisements