Zaterdag 19 september 1914 schreef de Brusselse schrijver Paul Max zijn impressies van de dag neer in zijn dagboek “De dagen volgen elkaar op en niets komt de eentonigheid van deze oorlogsperiode verstoren. Wij weten niet meer wat er gebeurt, wij zitten opgesloten en de dagen lijken eindeloos. Vandaag lijkt op gisteren en morgen is er niets om naar uit te kijken. Men kan het leven daarom maar best als een primitieveling ondergaan, er niet over nadenken en proberen om niet te piekeren. De Oostenrijkers zijn aangekomen en wij ontmoeten ze in de stad. Zij worden vergezeld door de Duitsers die hen rondleiden op het eigendom. Er lijkt geen einde te komen aan de regen, die de zwaarmoedigheid versterkt die zich langzaam meester van ons maakt. Morgen zal het één maand geleden zijn dat de Duitsers Brussel binnenvielen. Binnen enkele dagen zal het twee maanden oorlog zijn en het einde van de bezetting en de vijandigheden is nog lang niet in zicht.”

De Musea en het Archief van de Stad Brussel willen de ervaring van de Belgische hoofdstad in 1914-1918 terugplaatsen in de oorlogscontext waarin de Europese grootmachten toen verkeerden en hebben ervoor gekozen om de tentoonstelling14-18 Brussel tikt Duits – die wordt georganiseerd in het kader van de herdenking van de honderdste verjaardag van de Eerste Wereldoorlog (Museum van de Stad Brussel, van 21 augustus 2014 tot 3 mei 2015) – op te bouwen vanuit het perspectief van een vergelijkende geschiedenis met de situatie in de Duitse steden toen. De tentoonstelling die wordt gerealiseerd met de steun van het Deutsches historisches Museum van Berlijn en het Staatsarchiv Hamburg, schetst de materiële en emotionele geschiedenis van de burgers uit de achterhoede tijdens het vier jaar durende conflict in Brussel en Duitsland. Naast de levensomstandigheden in deze mœilijke tijden, de gevoelens en de taken van de mannen en vrouwen aan weerskanten van de grens, belicht ze ook de “oorlogsculturen”, die de historici Antoine Prost en Jay Winter definiëren als. Door het dagelijkse leven van de Berlijners of de Hamburgers te vergelijken met dat van de Brusselaars, wordt de vijand niet enkel beperkt tot de bezetter en kan het voorbeeld van twee maatschappijen in oorlog worden aangewend om een licht te werpen op bepaalde kenmerken van dit conflict waarin het neutrale België tegen wil en dank werd meegesleept. Een bezette stad en vrije steden, de tentoonstelling biedt zodoende een vergelijking tussen twee situaties van “steden in oorlog”.

Vijftig maanden lang proberen de Brusselaars te overleven en stand te houden tegen een regime van onderdrukkende bezetting. Hun lijden is des te groter aangezien de economische verlamming hun bestaan onzeker maakt. Vanaf eind augustus 1914 is de schaarste alom voelbaar. Er wordt een grootschalig netwerk van privé-initiatieven opgericht om de dagelijkse problemen het hoofd te kunnen bieden. De gemeentelijke instanties trachten om de bevolking te beschermen tegen de bezetter en werken samen met het Nationaal Hulp- en Voedselcomité om het voedsel, de steenkool en de kleding te verdelen die zijn ingezameld dankzij een grootschalige internationale solidariteitsbeweging in de neutrale landen, waaronder de Verenigde Staten.

Brussel leeft volgens de Duitse tijd – die afhankelijk van het seizoen één of twee uur voorloopt op de Belgische – en het ritme van de dagen wordt bepaald door de talloze bevelen van de bezetter die de vrijheid van de bewoners steeds meer inperkt. Duitsland eist alles op wat het nodig heeft om zijn oorlogsindustrie te ondersteunen. De dagelijkse beleving van de bezetting is een traumatiserende ervaring die bestaat uit ontberingen en soms hinderlijke administratieve maatregelen. Elke uiting van patriottisme is verboden. Ook al leeft er een geest van verzet bij de meeste burgers, toch is niet elke Brusselaar een actieve patriot. Naast de onverschilligen is er ook een kleine minderheid van de bevolking die zich aanpast aan de Duitse aanwezigheid en er zelfs voordeel uit haalt. De “activisten” en aanhangers van de Flamenpolitik van de Duitsers en de “profiteurs” die zich weten te verrijken dankzij de schaarste, worden ervan beschuldigd de nationale eenheid te verraden. Daarnaast worden enkele vrouwen ervan beschuldigd relaties met de vijand te hebben.

 

 

 

 

Sourced through Scoop.it from: www.bruxelles.be

See on Scoop.itDiscover Brussels – Brussel ontdekken – Découvrez Bruxelles

Advertenties