Jacob Kats was de zoon van een gewezen Hollandse officier, die als gevolg van een duel het land had moeten verlaten. Kats werkte eerst in Lier in een weverij. In 1819 verhuisde hij naar Brussel, waar hij vanaf 1823 kosteloos avondonderwijs volgde. Een korte tijd was hij onderwijzer maar vanaf 1830 was hij weer wever. Hij had ook een sigaren- en tabakwinkeltje. Hij werd bekend doordat hij schreef over de misstanden in de Belgische samenleving en hij om ze te bestrijden in 1833 de Maetschappij der Verbroedering oprichtte. In naam van de groep organiseerde hij tussen 1836 en 1846 Vlaamse meetings in verschillende steden. De Staatsveiligheid hield hem nauwlettend in het oog. 

 

Vanaf 1836 begon hij toneelstukken te schrijven op basis van de theorieën die hij in zijn toespraken naar voor bracht. Hij zette hierbij arbeiders als toneelspelers in en was zelf tegelijkertijd regisseur en toneelspeler. Deze toneelstukken lokten veel publiek. Een politiecommissaris lokte, in opdracht van de ongeruste autoriteiten, tijdens een van de bijeenkomsten een opstootje uit. Meerdere opstootjes volgden en Kats werd herhaaldelijk gearresteerd. 

 

In de periode 1836-1839 gaf Kats ook zijn blad Den Waren Volksvriend uit, gevolgd door Het boek des Volks (1840). In de Volksvriend publiceerde hij als feuilleton ’t Wonderjaer van Hendrik Conscience. Dit deed hij dankzij de hulp van enkele democratische Franstalige sympathisanten, onder wie Lucien Jottrand. Ook schreef hij in de volkstaal satirische volksliedjes, polemische brochures en volksalmanakken. Daarnaast werkte hij in 1847 samen met Karl Marx en Friedrich Engels, voor de Brüsseler Zeitung. Hij had ook nauwe contacten met priester Charles Helsen, de stichter van de schismatieke Kerk van de Johannieten in Brussel. Kats werd een trouwe bezoeker van de bidplaats van Helsen in de Fabrieksstraat.

In het café “De Blauwe Lemmen”, toen nog aan de Brigittinen, nu op het Vossen­plein, werd in 1848, na verscheidene volksvergaderingen door Jakob Cats de Bel­gische Liga voor het Algemeen Stemrecht opgericht. Na jarenlang actie te hebben gevoerd, raakte Kats in 1848 door het mislukken van de revolutionaire beweging in Europa ontmoedigd. Hij had het vertrouwen verloren in de mondelinge en schriftelijke propaganda. Wel bleef hij nog actief en nam onder meer deel aan het Nederlandsch Letterkundig Congres van 1851 in Brussel. 

 

In 1853 richtte hij het Toneel der Volksbeschaving op in Brussel. Hij fungeerde er als auteur, directeur, regisseur en acteur, met naast zich Peter Benoît als componist en dirigent. In 1858 verenigde hij zich met zes andere Brusselse toneelkringen tot Vlaemsch Tooneelverbond, projekt dat al het jaar daarop ten onder ging, door gebrek aan middelen. 

 

Het belang van Kats ligt hierin dat hij steeds de sociale strijd en de Vlaamse strijd aan mekaar gekoppeld heeft. De taalstrijd zag hij in de eerste plaats als een sociale strijd.

See on Scoop.itDiscover Brussels – Brussel ontdekken – Découvrez Bruxelles

Advertenties