Op 9 januari 1848 vergaderde de ‘Association démocratique’ in de ‘maison des meuniers’, vlakbij het stadhuis van Brussel.

Karl Marx gaf een lezing over vrijhandel. Opgeven van tollen en douanerechten voor het handelsverkeer was toen dé “talk of the town”, hét onderwerp van de dag, een beetje zoals nu het debat tussen globalisten en anti-globalisten.

Marx begint zijn speech met een frontale aanval tegen de vrijhandel. Hij schetst een waarlijk apocalyptisch perspectief van wat er zal gebeuren in een wereld waar de vrijhandel zegeviert. De uitbuiting zal voortaan niet meer opgesloten blijven binnen het eigen land, maar wordt nu over de grenzen en op de duur wereldwijd geëxporteerd.

Zijn besluit: “Wat is in feite de vrijhandel ? Het is de vrijheid van het kapitaal. Mijne heren, laat u niet imponeren door het woord “vrijheid”. Vrijheid van wie ? Het gaat niet om de vrijheid van een individu tegenover een ander individu. Het gaat om de vrijheid van het kapitaal om de arbeiders te verpletteren. De vrijhandel zal de spanning tussen kapitalisten en arbeiders nog opvoeren. De arbeider zal gauw merken dat het vrijgeworden kapitaal hem nog meer dan vroeger in de slavernij zal dompelen. Het systeem van de vrijhandel is destructief. Het ondermijnt de nationaliteiten en het drijft de tegenstelling tussen bourgeoisie en proletariaat op de spits. De vrijhandel, mijne heren, is de weg recht naar de sociale revolutie. En daarom stem ik vóór de vrijhandel. Ik dank u”

Het effect ervan was ongelofelijk. De Vlamingen in de zaal waren wild enthousiast en wilden meteen de redevoering laten uitgeven in het Vlaams. Maar de Franstaligen en vooral de voorzitter, Lucien Jottrand, waren echt geschokt door het revolutionaire élan van de spreker. Al die progressieve liberalen wilden wel de vrijhandel maar helemaal geen revolutie. Zij geloofden nog vast in de idealen van de Franse revolutie : de vrijheid, de gelijkheid, maar vooral ook de broederlijkheid. Marx had daar een grondige hekel aan : “Er bestaat inderdaad een broederschap onder de bourgeois van alle naties: de broederschap van de tirannen tegen de verdrukten en van de uitbuiters tegen de uitgebuitenen” (in een artikel in de “Deutsche Brüsseler Zeitung”)

Bron: “Marx in Brussel”, Edward De Maesschalck

See on Scoop.itDiscover Brussels – Brussel ontdekken – Découvrez Bruxelles

Advertenties